Jak rozliczyć ulgę na leki w PIT 2025? Poradnik krok po kroku

Ulga na leki w rozliczeniu PIT 2025/2026: Jak odzyskać część pieniędzy wydanych w aptece?

Dla wielu z nas, a w szczególności dla osób zmagających się z przewlekłymi schorzeniami lub opiekujących się bliskimi z niepełnosprawnościami, koszty leków potrafią stanowić znaczące obciążenie domowego budżetu. Na szczęście polski system podatkowy przewiduje mechanizm, który pozwala odzyskać część tych wydatków jest nim ulga na leki. To niezwykle ważna możliwość, która może realnie obniżyć Twoje obciążenia podatkowe. W tym artykule przeprowadzę Cię krok po kroku przez wszystkie zasady i wymogi, abyś mógł bez problemu skorzystać z tej formy wsparcia w rozliczeniu za rok 2025.

Czym jest ulga na leki i dlaczego warto z niej skorzystać?

Ulga na leki to nic innego jak możliwość odliczenia od Twojego dochodu (lub przychodu, jeśli rozliczasz się ryczałtem) wydatków poniesionych na zakup niezbędnych lekarstw. Jest to element szerszej ulgi rehabilitacyjnej, której celem jest wspieranie osób z niepełnosprawnościami w pokrywaniu kosztów związanych z ich stanem zdrowia. Korzyści płynące z jej zastosowania są oczywiste: zmniejszasz swoją podstawę opodatkowania, co w konsekwencji prowadzi do niższego podatku do zapłaty lub większego zwrotu nadpłaconego podatku. Warto z niej skorzystać, ponieważ każda zaoszczędzona złotówka ma znaczenie, zwłaszcza w obliczu rosnących kosztów życia i leczenia.

Ulga na leki to część większej ulgi rehabilitacyjnej: Co to dla Ciebie oznacza?

Zrozumienie, że ulga na leki jest integralną częścią ulgi rehabilitacyjnej, jest kluczowe. Oznacza to, że nie jest to samodzielne odliczenie dostępne dla każdego, kto kupuje leki. Jej przyznanie ściśle wiąże się z posiadaniem statusu osoby niepełnosprawnej lub utrzymywaniem takiej osoby. Ten fakt determinuje warunki, jakie musisz spełnić, aby móc z niej skorzystać. Nie wystarczy po prostu kupować leki; musisz również udokumentować swoją niepełnosprawność lub niepełnosprawność osoby, którą utrzymujesz, zgodnie z obowiązującymi przepisami. To właśnie ten związek z ulgą rehabilitacyjną nadaje jej specyficzny charakter i zakres.

Kto dokładnie może odliczyć leki od podatku? Sprawdź, czy spełniasz warunki

Zanim zagłębisz się w szczegóły obliczeń i dokumentacji, musisz upewnić się, że w ogóle masz prawo do skorzystania z ulgi na leki. Kryteria kwalifikowalności są precyzyjnie określone, a ich spełnienie jest absolutną podstawą. Przyjrzyjmy się im dokładnie.

Warunek nr 1: Status osoby niepełnosprawnej jakie orzeczenie jest potrzebne?

Podstawowym warunkiem jest posiadanie odpowiedniego statusu osoby niepełnosprawnej. Nie wystarczy po prostu czuć się niepełnosprawnym musisz to udokumentować. Do celów ulgi na leki akceptowane są następujące dokumenty:

• Orzeczenie o jednym z trzech stopni niepełnosprawności (znaczny, umiarkowany, lekki), wydane przez powiatowy lub wojewódzki zespół ds. orzekania o niepełnosprawności.
• Decyzja o przyznaniu renty z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty socjalnej.
• Orzeczenie o niepełnosprawności dla osoby poniżej 16. roku życia.

Posiadanie jednego z tych dokumentów jest kluczowe i bez niego niestety nie będziesz mógł skorzystać z ulgi na leki, nawet jeśli ponosisz wysokie wydatki na lekarstwa. Upewnij się, że Twoje orzeczenie jest ważne w okresie, za który chcesz dokonać odliczenia.

Warunek nr 2: Odliczenie na inną osobę kogo i kiedy można uwzględnić w swoim PIT?

Ulga na leki nie jest zarezerwowana wyłącznie dla osób, które same posiadają orzeczenie o niepełnosprawności. Możesz z niej skorzystać również wtedy, gdy masz na utrzymaniu osobę niepełnosprawną. Kto może być taką osobą? Zgodnie z przepisami, może to być:

• Współmałżonek,
• Dzieci własne i przysposobione,
• Dzieci obce przyjęte na wychowanie,
• Rodzice, rodzice współmałżonka,
• Rodzeństwo, ojczym, macocha, zięciowie, synowe.

Ważne jest, aby ta osoba faktycznie pozostawała na Twoim utrzymaniu. Oznacza to, że musisz ponosić koszty jej utrzymania, a jej własne dochody nie mogą przekraczać określonego limitu, o którym opowiem za chwilę.

Kluczowy limit dochodów: Kiedy dochody osoby na utrzymaniu blokują prawo do ulgi?

To bardzo ważny punkt, który często bywa pomijany. Jeśli chcesz odliczyć wydatki na leki osoby niepełnosprawnej, którą masz na utrzymaniu, musisz sprawdzić jej roczne dochody. Istnieje limit, którego przekroczenie uniemożliwia skorzystanie z ulgi. Dla rozliczenia za rok 2025, dochody osoby niepełnosprawnej pozostającej na Twoim utrzymaniu nie mogą przekroczyć kwoty 22 546,92 zł. Skąd ta kwota? Jest to dwunastokrotność renty socjalnej obowiązującej w grudniu 2025 roku. Pamiętaj, że mówimy tu o dochodach brutto. Jeśli osoba na utrzymaniu przekroczy ten limit, niestety nie będziesz mógł odliczyć jej wydatków na leki.

Emeryt lub rencista a ulga na leki czy sam status wystarczy?

To częste pytanie, które słyszę. Wiele osób myśli, że sam fakt bycia emerytem lub rencistą automatycznie uprawnia do ulgi na leki. Niestety, muszę rozwiać te wątpliwości sam status emeryta lub rencisty nie jest wystarczający. Aby skorzystać z ulgi, musisz dodatkowo posiadać odpowiednie orzeczenie o niepełnosprawności, tak jak wspomniałam wcześniej. Renta czy emerytura to świadczenia, które nie są tożsame z orzeczeniem o niepełnosprawności w rozumieniu przepisów podatkowych dotyczących ulgi rehabilitacyjnej. Zawsze sprawdzaj, czy masz dokument potwierdzający niepełnosprawność!

Jakie wydatki kwalifikują się do odliczenia? Nie każdy zakup w aptece się liczy

Skoro już wiesz, kto może skorzystać z ulgi, czas przyjrzeć się, co dokładnie można odliczyć. Apteki oferują szeroki asortyment produktów, ale nie wszystkie z nich kwalifikują się do ulgi na leki. Musimy być precyzyjni, aby uniknąć błędów w rozliczeniu.

Lek a suplement diety: Czego absolutnie nie można odliczyć?

To podstawowa zasada: odliczeniu podlegają wyłącznie leki w rozumieniu ustawy Prawo farmaceutyczne. Co to oznacza w praktyce? Oznacza to, że wszelkie suplementy diety, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, kosmetyki, czy też wyroby medyczne (np. ciśnieniomierze, glukometry, paski testowe) nie kwalifikują się do odliczenia. Suplementy diety, mimo że często reklamowane jako wspierające zdrowie, nie są traktowane jako leki w rozumieniu przepisów podatkowych. Zatem, jeśli kupujesz witaminy, minerały, probiotyki czy inne preparaty bez statusu leku, niestety nie możesz ich odliczyć.

Rola lekarza specjalisty: Jakie zalecenie jest niezbędne do skorzystania z ulgi?

Nawet jeśli kupujesz kwalifikujący się lek, to nie wszystko. Kluczowe jest zalecenie stosowania tych leków przez lekarza specjalistę. To on musi stwierdzić, że stosowanie danego lekarstwa jest konieczne (stale lub czasowo) w związku z Twoją niepełnosprawnością lub niepełnosprawnością osoby, którą utrzymujesz. Bez takiego zalecenia, nawet najdroższy lek nie będzie mógł być odliczony. Pamiętaj, że nie musi to być lekarz, który wystawił orzeczenie o niepełnosprawności, ale musi to być lekarz specjalista (np. kardiolog, neurolog, diabetolog).

Czy można odliczyć leki niezwiązane z głównym schorzeniem?

To bardzo często zadawane pytanie. Dobra wiadomość jest taka, że tak, można odliczyć wydatki na leki, które nie są bezpośrednio związane ze schorzeniem, na podstawie którego wydano orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem jest jednak, że ich stosowanie zostało zalecone przez lekarza specjalistę. Przykładowo, jeśli masz orzeczenie o niepełnosprawności z powodu problemów z kręgosłupem, ale lekarz kardiolog zalecił Ci leki na serce, możesz je odliczyć. Liczy się zalecenie specjalisty, a nie bezpośredni związek z "główną" niepełnosprawnością.

Obliczanie kwoty odliczenia krok po kroku: Zasada „nadwyżki ponad 100 zł”

Dotarliśmy do sedna sprawy, czyli do tego, jak obliczyć kwotę, którą faktycznie możesz odliczyć. Tutaj obowiązuje bardzo ważna zasada, którą musisz dobrze zrozumieć zasada „nadwyżki ponad 100 zł”.

Jak działa miesięczny limit? Praktyczne przykłady obliczeń

Zasada jest prosta, ale wymaga uwagi: odliczeniu podlega tylko różnica między faktycznie poniesionymi wydatkami na leki w danym miesiącu a kwotą 100 zł. Innymi słowy, pierwsze 100 zł wydane w każdym miesiącu na leki nie podlega odliczeniu. Odliczasz tylko to, co wydasz powyżej tej kwoty. To jest limit miesięczny, nie roczny. Spójrzmy na przykłady:

• Jeśli w styczniu wydałeś na leki 190 zł, możesz odliczyć 190 zł - 100 zł = 90 zł.
• Jeśli w lutym wydałeś na leki 80 zł, czyli mniej niż 100 zł, za ten miesiąc nie przysługuje Ci żadne odliczenie.
• Jeśli w marcu wydałeś na leki 250 zł, możesz odliczyć 250 zł - 100 zł = 150 zł.
• Jeśli w kwietniu wydałeś dokładnie 100 zł, również nie przysługuje Ci odliczenie.

Jak widzisz, kluczowe jest, aby wydatki w danym miesiącu przekroczyły próg 100 zł. Jeśli są niższe lub równe, ulga za ten miesiąc przepada.

Najczęstszy błąd: Dlaczego nie można sumować wydatków z różnych miesięcy?

To jest chyba najczęściej popełniany błąd przez podatników, którzy po raz pierwszy korzystają z ulgi na leki. Wiele osób myśli, że jeśli w styczniu wydali 50 zł, a w lutym 70 zł, to mogą zsumować te kwoty (120 zł) i odliczyć 20 zł. To jest absolutnie nieprawidłowe! Jak już wspomniałam, limit 100 zł jest stosowany dla każdego miesiąca oddzielnie. Oznacza to, że jeśli w styczniu wydałeś 50 zł, a w lutym 70 zł, to w obu tych miesiącach nie przekroczyłeś progu 100 zł, więc nie przysługuje Ci żadne odliczenie. Nie ma możliwości "zbierania" wydatków z kilku miesięcy, aby w końcu przekroczyć magiczną barierę 100 zł. Pamiętaj o tym, aby uniknąć korekty zeznania.

Przykład rocznego rozliczenia: Ile realnie można zyskać przez 12 miesięcy?

Aby lepiej zobrazować potencjalne korzyści, przyjmijmy hipotetyczny przykład. Załóżmy, że przez cały rok, w każdym miesiącu, wydajesz na leki 200 zł. Jak to wpłynie na Twoje rozliczenie?

• Miesięczne odliczenie: 200 zł - 100 zł = 100 zł.
• Roczne odliczenie: 100 zł (miesięcznie) * 12 miesięcy = 1200 zł.

Odliczając 1200 zł od dochodu, zmniejszasz swoją podstawę opodatkowania. Jeśli jesteś w pierwszym progu podatkowym (12%), oznacza to 144 zł oszczędności w podatku (1200 zł * 0,12). Jeśli znajdujesz się w drugim progu (32%), Twoja oszczędność wyniesie 384 zł (1200 zł * 0,32). To realne pieniądze, które zostają w Twojej kieszeni!

Niezbędne dokumenty, czyli Twoja tarcza ochronna na wypadek kontroli

Prawidłowe udokumentowanie poniesionych wydatków i prawa do ulgi to podstawa. Bez odpowiednich dokumentów, nawet jeśli spełniasz wszystkie warunki, ulga może zostać zakwestionowana. Potraktuj to jako swoją tarczę ochronną na wypadek ewentualnej kontroli skarbowej.

Faktura imienna to podstawa: Dlaczego paragon z apteki jest bezwartościowy?

To jest absolutnie kluczowa informacja: podstawą do udokumentowania wydatków na leki jest imienna faktura. Zwykły paragon fiskalny z apteki, który dostajesz automatycznie po zakupie, nie jest wystarczającym dowodem dla celów ulgi na leki. Dlaczego? Ponieważ paragon nie zawiera wszystkich niezbędnych danych, które pozwalają zidentyfikować kupującego i przeznaczenie zakupu. Faktura imienna powinna zawierać:

• Twoje imię i nazwisko (lub osoby niepełnosprawnej, którą utrzymujesz),
• Nazwę leku,
• Ilość leku,
• Cenę jednostkową i łączną kwotę zakupu,
• Datę sprzedaży.

Zawsze proś w aptece o wystawienie faktury imiennej na zakup leków, które zamierzasz odliczyć. To zajmuje chwilę, a oszczędzi Ci problemów w przyszłości.

Jak udokumentować zalecenie lekarskie? Akceptowane formy

Oprócz faktur, musisz również posiadać dowód na to, że stosowanie leków zostało zalecone przez lekarza specjalistę. Akceptowane formy dokumentacji to:

• Zaświadczenie od lekarza specjalisty, jasno wskazujące konieczność stosowania danego leku (lub leków) oraz okres ich przyjmowania.
• Odpis recepty, z której wyraźnie wynika zalecenie stosowania leku. Upewnij się, że na odpisie jest pieczęć i podpis lekarza.
• Karta informacyjna z leczenia szpitalnego lub ambulatoryjnego, w której zawarte są zalecenia dotyczące stosowania konkretnych leków.

Ważne, aby dokument był czytelny i jednoznacznie potwierdzał zalecenie stosowania leku, który chcesz odliczyć. Nie musisz dołączać tych dokumentów do zeznania PIT, ale musisz je przechowywać i móc okazać na żądanie urzędu skarbowego.

Przechowywanie dokumentów: Jak długo musisz trzymać dowody poniesienia wydatków?

Po złożeniu zeznania podatkowego, nie wyrzucaj od razu wszystkich dokumentów! Masz obowiązek przechowywać wszystkie dowody poniesienia wydatków (faktury, zaświadczenia lekarskie, orzeczenia o niepełnosprawności) przez okres 5 lat. Okres ten liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym złożyłeś zeznanie podatkowe. Przykładowo, jeśli rozliczasz PIT za rok 2025 w 2026 roku, dokumenty musisz przechowywać do końca 2031 roku. Jest to standardowy okres przedawnienia zobowiązania podatkowego i zabezpieczenie na wypadek ewentualnej kontroli skarbowej.

Jak wpisać ulgę w deklaracji PIT? Instrukcja wypełniania formularzy

Kiedy już masz wszystkie dokumenty i obliczoną kwotę odliczenia, pozostaje ostatni krok: wpisanie jej do deklaracji podatkowej. To prostsze niż myślisz, ale wymaga precyzji.

Znajdź właściwe miejsce: Gdzie w załączniku PIT/O ukryta jest ulga na leki?

Ulgę na leki wykazuje się w specjalnym załączniku do zeznania rocznego, który nazywa się PIT/O. To właśnie w tym formularzu zgłaszasz wszystkie odliczenia i ulgi. Konkretnie, wydatki na leki wpisuje się w części B załącznika PIT/O, w rubryce zatytułowanej: "Wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych". Nie szukaj oddzielnej, dedykowanej rubryki "ulga na leki" ona po prostu nie istnieje. Wszystkie wydatki rehabilitacyjne, w tym na leki, sumujesz i wpisujesz w to jedno pole.

Jaką kwotę wpisać? Sumowanie odliczeń z poszczególnych miesięcy

Wspomniana rubryka w PIT/O wymaga wpisania łącznej kwoty odliczenia za cały rok podatkowy. Oznacza to, że musisz zsumować wszystkie miesięczne nadwyżki wydatków na leki ponad 100 zł, które obliczyłeś wcześniej. Jeśli w styczniu odliczyłeś 90 zł, w marcu 150 zł, a w pozostałych miesiącach nic, to w PIT/O wpiszesz 240 zł (90 zł + 150 zł). Upewnij się, że Twoje obliczenia są poprawne i że nie popełniłeś błędu sumowania wydatków z miesięcy, w których nie przekroczyłeś progu 100 zł.

Współpraca formularzy: Z którym zeznaniem (PIT-37, PIT-36, PIT-28) złożyć PIT/O?

Załącznik PIT/O, jak sama nazwa wskazuje, jest załącznikiem. Oznacza to, że nie składa się go samodzielnie. Musi być on złożony wraz z Twoim głównym zeznaniem podatkowym. Najczęściej PIT/O składa się z:

• PIT-37: To najpopularniejszy formularz, przeznaczony dla większości osób fizycznych, które uzyskują dochody za pośrednictwem płatnika (np. z umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o dzieło).
• PIT-36: Przeznaczony dla osób prowadzących działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych lub uzyskujących dochody bez pośrednictwa płatnika.
• PIT-28: Dla osób rozliczających ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.

Wybierz odpowiedni dla siebie formularz główny i dołącz do niego wypełniony PIT/O. W przypadku rozliczeń elektronicznych, program do PIT automatycznie zintegruje załącznik z główną deklaracją.

Sytuacje szczególne i najczęstsze pytania: Rozwiewamy wątpliwości

Ulga na leki, choć na pierwszy rzut oka wydaje się prosta, może rodzić dodatkowe pytania w mniej standardowych sytuacjach. Postaram się rozwiać najczęstsze wątpliwości, które mogą się pojawić.

Leki kupione za granicą: Czy i jak można je odliczyć?

Tak, możesz odliczyć wydatki na leki zakupione poza granicami Polski. Warunki są takie same jak w przypadku zakupów krajowych: musisz posiadać imienną fakturę (lub inny równoważny dokument potwierdzający zakup i Twoje dane) oraz zalecenie stosowania leku od lekarza specjalisty. Dodatkowo, kwotę wydatku poniesioną w obcej walucie musisz przeliczyć na złote polskie. Do przeliczenia stosuje się średni kurs Narodowego Banku Polskiego z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia wydatku. Pamiętaj, aby zachować potwierdzenia kursu walutowego na wypadek kontroli.

Refundacja i dofinansowania (np. z PFRON): Co zrobić, gdy nie płacisz 100% ceny?

Jeśli część wydatków na leki została Ci zwrócona lub sfinansowana z innych źródeł (np. przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych PFRON, z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, przez ubezpieczyciela lub z innej ulgi), to odliczeniu podlega wyłącznie ta część, która została pokryta z Twoich własnych środków. Innymi słowy, nie możesz odliczyć kwot, które zostały Ci zrefundowane. Jeśli na przykład lek kosztował 300 zł, a Ty otrzymałeś 100 zł dofinansowania, to do ulgi możesz wziąć pod uwagę tylko 200 zł, a następnie zastosować zasadę "nadwyżki ponad 100 zł" do tej kwoty.

Przeczytaj również: Menopauza: HTZ czy zioła? Jak wybrać "dobry lek" dla siebie?

Dwie osoby niepełnosprawne w jednym domu: Jak połączyć wydatki i odliczenia?

Zdarza się, że podatnik sam jest osobą niepełnosprawną i jednocześnie utrzymuje inną osobę niepełnosprawną (np. niepełnosprawne dziecko lub małżonka). W takiej sytuacji przepisy są korzystne. W danym miesiącu możesz zsumować wydatki na leki poniesione dla siebie i dla osoby niepełnosprawnej pozostającej na Twoim utrzymaniu. Dopiero od tej łącznej sumy odejmujesz jednorazowo 100 zł. Spójrzmy na przykład:

• W danym miesiącu wydałeś na swoje leki 150 zł.
• Na leki dla niepełnosprawnego dziecka wydałeś 200 zł.
• Łączne wydatki wynoszą: 150 zł + 200 zł = 350 zł.
• Odliczeniu podlega: 350 zł - 100 zł = 250 zł.

To bardzo ważne ułatwienie, które pozwala na efektywniejsze wykorzystanie ulgi w gospodarstwach domowych z więcej niż jedną osobą niepełnosprawną.